اتفاقات تاریخی مهم در آمریکا؛ از شکل گیری کشور تا 11 سپتامبر

1. آمریکا پیش از کریستف کلمب؛ تاریخی که نباید نادیده گرفته شود

عبارت «کشف آمریکا» اگر بدون توضیح استفاده شود می تواند گمراه کننده باشد. قاره آمریکا پیش از سفر کریستف کلمب خالی از سکنه نبود و جوامع بومی برای هزاران سال در مناطق مختلف آمریکای شمالی و جنوبی زندگی می کردند.

بنابراین از دید تاریخی بهتر است سفر کلمب را نه «کشف سرزمینی بدون سکنه»، بلکه یکی از مهمترین نقاط آغاز ارتباط گسترده اروپاییان با دنیای جدید بدانیم. ورود اروپاییان بعدها پیامدهای گسترده جمعیتی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی برای جوامع بومی داشت.

2. سفر کریستف کلمب به دنیای جدید

کریستف کلمب در سال 1492 با حمایت پادشاهی اسپانیا سفر خود به سمت غرب را آغاز کرد. هدف اصلی او یافتن مسیر دریایی دیگری به آسیا بود، اما ناوگان او به جزایر منطقه کارائیب رسید.

کلمب تصور می کرد به بخش هایی از آسیا رسیده است و تا پایان زندگی نیز برداشت او از جغرافیای سرزمین های جدید با شناخت امروزی تفاوت داشت. سفرهای او با این حال نقطه عطف مهمی در گسترش حضور اروپاییان در قاره آمریکا محسوب می شوند.

3. چرا نام قاره «آمریکا» شد و نه «کلمب»؟

پاسخ این سوال به آمریگو وسپوچی و نقشه ساز آلمانی مارتین والدزیمولر مربوط است. وسپوچی در سفرهای خود به این نتیجه رسید که سرزمین های آن سوی اقیانوس بخشی از آسیا نیستند و باید آنها را بخش متفاوتی از جهان دانست.

در سال 1507، مارتین والدزیمولر در نقشه جهان خود نام America را در ارتباط با آمریگو وسپوچی به کار برد. این نقشه نخستین نقشه شناخته شده ای است که نام America روی آن دیده می شود.

4. شکل گیری مستعمرات اروپایی و جیمزتاون

اسپانیا، فرانسه، هلند و بریتانیا در بخش های مختلف آمریکای شمالی حضور پیدا کردند، اما مستعمرات انگلیسی نقش بسیار مهمی در شکل گیری ایالات متحده آینده داشتند.

جیمزتاون در ویرجینیا در سال 1607 به عنوان نخستین سکونتگاه دائمی انگلیسی شناخته می شود. در قرن های بعد، سیزده مستعمره بریتانیا در ساحل شرقی به هسته اولیه کشوری تبدیل شدند که بعدها ایالات متحده آمریکا نام گرفت.

برای شناخت جغرافیای سیاسی امروز این کشور می توانید راهنمای معرفی 50 ایالت آمریکا و قلمروهای آمریکا را هم بخوانید.

5. انقلاب آمریکا؛ جنگی که یک کشور جدید ساخت

اختلاف میان مستعمرات و دولت بریتانیا در قرن هجدهم افزایش پیدا کرد. موضوع مالیات، محدودیت های تجاری، حضور نیروهای بریتانیا و مهمتر از همه اعتراض به تصمیم گیری دولت بریتانیا بدون نمایندگی سیاسی مناسب مستعمرات از عوامل مهم افزایش تنش بود.

در سال 1775 درگیری های مسلحانه آغاز شد. نیروهای مستعمرات تحت فرماندهی جورج واشنگتن در برابر بریتانیا جنگیدند و جنگ تا سال 1783 ادامه پیدا کرد.

6. اعلامیه استقلال آمریکا

در 4 ژوئیه 1776 کنگره قاره ای اعلامیه استقلال را تصویب کرد. این سند اعلام می کرد سیزده مستعمره خود را دولت هایی آزاد و مستقل می دانند.

توماس جفرسون نویسنده اصلی پیش نویس بود و جان آدامز، بنجامین فرانکلین، راجر شرمن و رابرت لیوینگستون نیز اعضای کمیته پنج نفره تهیه اعلامیه بودند.

اهمیت اعلامیه تنها به جدایی از بریتانیا محدود نیست. مفاهیمی مانند حقوق طبیعی، آزادی و مشروعیت حکومت بر اساس رضایت مردم بعدها به بخش مهمی از هویت سیاسی آمریکا تبدیل شدند.

7. تدوین قانون اساسی آمریکا

پس از استقلال، یکی از مهمترین چالش ها ایجاد ساختار حکومتی پایدار بود. قانون اساسی ایالات متحده در سال 1787 تدوین شد و چارچوب دولت فدرال، تفکیک قوا و رابطه میان نهادهای اصلی حکومت را تعریف کرد.

بعدها ده اصلاحیه نخست که با عنوان Bill of Rights شناخته می شوند در سال 1791 تصویب شدند و مجموعه ای از حقوق و آزادی های اساسی را مورد حمایت قرار دادند.

اگر می خواهید ساختار این سند را دقیق تر بشناسید، مقاله قانون اساسی آمریکا و اصلاحیه های آن را مطالعه کنید.

8. خرید لوئیزیانا؛ گسترش عظیم قلمرو آمریکا

ایالات متحده در سال 1803 منطقه وسیع لوئیزیانا را از فرانسه خریداری کرد. ارزش معامله حدود 15 میلیون دلار بود و این خرید وسعت سرزمین تحت کنترل آمریکا را به شکل چشمگیری افزایش داد.

خرید لوئیزیانا یکی از مهمترین مراحل گسترش آمریکا به سمت غرب بود و بعدها ده ها ایالت فعلی به طور کامل یا بخشی در محدوده این سرزمین قرار گرفتند.

9. جنگ مکزیک و آمریکا

جنگ میان ایالات متحده و مکزیک از سال 1846 تا 1848 ادامه داشت. اختلاف درباره تگزاس، مرزها و توسعه سرزمینی آمریکا از عوامل اصلی افزایش تنش بود.

جنگ با امضای معاهده گوادالوپه هیدالگو در 2 فوریه 1848 پایان یافت. پس از جنگ، کنترل سرزمین های گسترده ای در غرب آمریکای شمالی به ایالات متحده منتقل شد و نقشه سیاسی منطقه به شکل اساسی تغییر کرد.

10. جنگ داخلی آمریکا؛ یکی از تعیین کننده ترین وقایع تاریخ کشور

جنگ داخلی آمریکا میان ایالات متحده یا اتحادیه در شمال و ایالات کنفدراسیون در جنوب رخ داد. مسئله برده داری در مرکز بحران سیاسی قرار داشت، هرچند موضوعاتی مانند قدرت دولت فدرال، اقتصاد و اختلافات منطقه ای نیز با بحران پیوند خورده بودند.

انتخاب آبراهام لینکلن در سال 1860 و جدایی ایالت های جنوبی زمینه را برای آغاز جنگ در سال 1861 فراهم کرد. چهار سال جنگ خسارت انسانی و اقتصادی گسترده ای بر جای گذاشت و سرانجام با شکست کنفدراسیون در سال 1865 پایان یافت.

جنگ داخلی نه تنها اتحاد سیاسی کشور را حفظ کرد، بلکه زمینه دگرگونی بنیادین وضعیت حقوقی برده داری را نیز فراهم کرد.

11. اعلامیه رهایی و پایان قانونی برده داری

آبراهام لینکلن در اول ژانویه 1863 اعلامیه رهایی یا Emancipation Proclamation را صادر کرد. این اعلامیه افراد برده شده در مناطقی از ایالات کنفدراسیون که همچنان در شورش بودند را آزاد اعلام می کرد.

با این حال پایان قانونی برده داری در سراسر آمریکا با تصویب اصلاحیه سیزدهم قانون اساسی در سال 1865 تثبیت شد. دوره بازسازی پس از جنگ نیز برای تعریف وضعیت سیاسی و مدنی میلیون ها آمریکایی آفریقایی تبار آغاز شد.

12. صنعتی شدن سریع و تبدیل آمریکا به یک قدرت اقتصادی

پس از جنگ داخلی، آمریکا وارد دوره رشد سریع صنعتی شد. راه آهن، فولاد، نفت، بانکداری، ارتباطات و تولید انبوه توسعه پیدا کردند و شهرهای بزرگ با سرعت بیشتری رشد کردند.

مهاجرت گسترده از اروپا و مناطق دیگر نیز نیروی کار و ترکیب جمعیتی کشور را تغییر داد. در مقابل، رشد سریع صنایع با مشکلاتی مانند شرایط دشوار کار، نابرابری و درگیری میان کارگران و صاحبان صنایع همراه بود.

13. ورود ایالات متحده به جنگ جهانی اول

آمریکا در آغاز جنگ جهانی اول بی طرف بود، اما مجموعه ای از عوامل از جمله جنگ زیردریایی آلمان، روابط اقتصادی با متفقین و تلگراف زیمرمن زمینه تغییر سیاست را فراهم کرد.

ایالات متحده در سال 1917 وارد جنگ شد. حضور نیروها و ظرفیت اقتصادی آمریکا به تقویت متفقین کمک کرد و پس از جنگ، نقش آمریکا در سیاست و اقتصاد بین المللی پررنگ تر شد.

14. دوران ممنوعیت الکل در آمریکا

یکی از عجیب ترین تجربه های اجتماعی و قانونی تاریخ آمریکا دوران Prohibition بود. اصلاحیه هجدهم و قانون ولستد تولید، فروش و حمل بسیاری از نوشیدنی های الکلی را در سطح فدرال محدود کردند.

ممنوعیت در ابتدا مصرف الکل را کاهش داد، اما بازار غیرقانونی، قاچاق و شبکه های سازمان یافته فروش الکل نیز توسعه پیدا کردند.

سرانجام در سال 1933 اصلاحیه بیست و یکم تصویب شد و ممنوعیت سراسری الکل پایان یافت.

15. سقوط بورس 1929 و رکود بزرگ آمریکا

اکتبر 1929 با سقوط شدید بازار سهام آمریکا به یکی از معروف ترین ماه های تاریخ اقتصاد جهان تبدیل شد. در دوشنبه سیاه و سه شنبه سیاه شاخص های بازار سهام سقوط شدیدی را تجربه کردند.

اما یک نکته مهم این است که رکود بزرگ را نمی توان تنها نتیجه سقوط بورس دانست. بحران های بانکی، کاهش تولید و مصرف، مشکلات سیستم مالی و اشتباهات سیاست پولی نیز در شدت گرفتن بحران نقش داشتند.

ورشکستگی بانک ها، سقوط سرمایه گذاری و بیکاری گسترده بخش بزرگی از جامعه آمریکا را تحت تاثیر قرار داد. دولت فرانکلین روزولت بعدها مجموعه برنامه هایی با عنوان New Deal را برای مقابله با بحران اجرا کرد.

16. حمله پرل هاربر و ورود آمریکا به جنگ جهانی دوم

صبح 7 دسامبر 1941 نیروهای ژاپن به پایگاه دریایی آمریکا در پرل هاربر هاوایی حمله کردند. در این حمله بیش از 2400 آمریکایی کشته شدند و شمار زیادی کشتی و هواپیما آسیب دیدند یا نابود شدند.

یک روز بعد آمریکا علیه ژاپن اعلام جنگ کرد و مستقیما وارد جنگ جهانی دوم شد. در ادامه آلمان و ایتالیا نیز به آمریکا اعلان جنگ کردند.

مشارکت آمریکا در جنگ اروپا و اقیانوس آرام، تولید صنعتی گسترده و پیروزی متفقین جایگاه بین المللی ایالات متحده را به شکل اساسی تغییر داد. پس از پایان جنگ، آمریکا و اتحاد شوروی به دو قدرت اصلی نظم جدید جهانی تبدیل شدند.

17. جنگ سرد؛ رقابت آمریکا و اتحاد شوروی

پایان جنگ جهانی دوم به معنی پایان رقابت قدرت های بزرگ نبود. آمریکا و اتحاد شوروی با دو نظام سیاسی و اقتصادی متفاوت وارد رقابتی شدند که دهه ها ادامه پیدا کرد.

دکترین ترومن، طرح مارشال، تشکیل ناتو، جنگ کره، مسابقه تسلیحات هسته ای، بحران موشکی کوبا، رقابت فضایی و جنگ ویتنام از مهمترین فصل های این رقابت بودند.

سیاست مهار یا Containment به یکی از پایه های اصلی سیاست آمریکا در مقابله با گسترش نفوذ شوروی تبدیل شد.

18. جنبش حقوق مدنی آمریکا

با وجود پایان برده داری در قرن نوزدهم، تبعیض نژادی قانونی و عملی همچنان در بخش های مختلف آمریکا وجود داشت. جنبش حقوق مدنی برای پایان دادن به تبعیض و دستیابی به حقوق برابر وارد مرحله جدیدی شد.

چهره هایی مانند مارتین لوتر کینگ جونیور، رزا پارکس، جان لوئیس و بسیاری از فعالان دیگر در اعتراضات، تحریم ها، راهپیمایی ها و اقدامات حقوقی نقش داشتند.

تصویب Civil Rights Act در سال 1964 و Voting Rights Act در سال 1965 از مهمترین نتایج قانونی این دوران بودند. این قوانین تبعیض را یک شبه از جامعه حذف نکردند، اما نقطه عطفی در ساختار حقوقی آمریکا ایجاد کردند.

19. ترور جان اف کندی در دالاس

جان اف کندی، سی و پنجمین رئیس جمهور آمریکا، در 22 نوامبر 1963 هنگام حرکت کاروان ریاست جمهوری در دالاس تگزاس هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.

لی هاروی اسوالد به عنوان مظنون بازداشت شد اما دو روز بعد، پیش از برگزاری دادگاه، توسط جک روبی کشته شد. این اتفاق زمینه شکل گیری دهه ها بحث و نظریه درباره ترور کندی را فراهم کرد.

رئیس جمهور لیندون جانسون کمیسیونی را به ریاست ارل وارن، رئیس دیوان عالی آمریکا، تشکیل داد. کمیسیون وارن در گزارش خود به این نتیجه رسید که اسوالد به تنهایی به کندی شلیک کرده است.

20. جنگ ویتنام و شکاف عمیق در جامعه آمریکا

آمریکا در چارچوب سیاست مهار کمونیسم به تدریج در ویتنام درگیر شد. پس از رویداد خلیج تونکین در سال 1964، حضور نظامی آمریکا به شکل گسترده ای افزایش یافت.

حمله تت در سال 1968 اگرچه از نظر نظامی توسط نیروهای آمریکا و ویتنام جنوبی دفع شد، تاثیر بزرگی بر افکار عمومی آمریکا داشت و حمایت داخلی از ادامه جنگ را کاهش داد.

توافق های پاریس در سال 1973 به خروج نیروهای رزمی آمریکا کمک کردند و جنگ در سال 1975 با سقوط سایگون وارد مرحله نهایی شد.

21. آپولو 11؛ نخستین قدم انسان روی ماه

رقابت فضایی یکی از مهمترین ابعاد جنگ سرد بود. آمریکا و شوروی برای دستیابی به برتری علمی، فناورانه و نمادین در فضا رقابت می کردند.

ماموریت آپولو 11 در 16 ژوئیه 1969 با حضور نیل آرمسترانگ، باز آلدرین و مایکل کالینز پرتاب شد. در 20 ژوئیه، ماژول قمری Eagle روی ماه فرود آمد.

نیل آرمسترانگ نخستین انسانی شد که روی سطح ماه قدم گذاشت و باز آلدرین نیز پس از او وارد سطح ماه شد. مایکل کالینز در مدار ماه باقی ماند.

این ماموریت یکی از شناخته شده ترین دستاوردهای علمی و مهندسی تاریخ آمریکا و جهان است.

22. حملات 11 سپتامبر؛ نقطه عطف قرن بیست و یکم آمریکا

صبح 11 سپتامبر 2001، 19 عضو شبکه القاعده چهار هواپیمای مسافربری را ربودند. دو هواپیما به برج های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در نیویورک برخورد کردند و هر دو برج فرو ریختند.

هواپیمای سوم به ساختمان پنتاگون برخورد کرد. هواپیمای چهارم، پرواز United 93، پس از مقاومت مسافران و خدمه در پنسیلوانیا سقوط کرد و به هدف احتمالی خود در واشنگتن نرسید.

در حملات 11 سپتامبر 2,977 قربانی جان خود را از دست دادند. این حملات سیاست امنیتی و خارجی آمریکا را به شکل عمیقی تغییر دادند و آغازگر دوره جدیدی از عملیات ضد تروریسم و جنگ های آمریکا در افغانستان و سپس عراق شدند.